Konferencja w Sulisławiu

 

PODSUMOWANIE KONFERENCJI ‘YOGA I AJURWEDA W BADANIACH NAUKOWYCH’

Sulisław, 27-29 czerwca 2014

Pierwsza naukowa konferencja w Polsce dotycząca jogi i ajurwedy - fundamentów starożytnych nauk wedyjskich - była znakomitą okazją spotkania naukowców, praktyków oraz zainteresowanych osób, dla których holistyczna koncepcja zdrowia w interpretacji ajurwedy, jak i praktyczny system filozoficzny jogi stanowią źródło inspiracji do działań.

Starożytna mądrość Indii ma nieco odmienną, od naszej zachodniej, perspektywę w odniesieniu do istoty i jakości życia. Idee jogi czy ajurwedy nie tylko poddają w wątpliwość przyjmowane na Zachodzie założenia dotyczące zarówno terapii jak i kierunku rozwoju człowieka, ale coraz powszechniej przenikają do świadomości ludzi zachodnich jako użyteczne i praktyczne sposoby radzenia z wyzwaniami cywilizacyjnymi. Podstawowym problemem zachodniego stylu życia a zarazem swoistej pułapki wyrosłej z fascynacji materializmem technologicznym jest dualizm stwarzający nieprawdziwy, bo redukcjonistycznie odbierany obraz świata. W zbyt dużym stopniu prawa natury są oddzielone od rytmu i tempa życia, biznes i ekonomia oddziela się od etyki i ekologii, a ciało od psyche i duszy. Szczególnie w aglomeracjach miejskich fragmentaryczność życia rodzi z jednej strony dyskomfort, a z drugiej inspiruje do poszukiwań komplementarnych, dla zachodnich, sposobów i stylów życia.

 

Organizując konferencję, przybliżającą mądrość Dalekiego Wschodu, liczyliśmy się nie tylko z nowością poruszanych tematów, ale też z ich hermetycznością oraz trudnością dokonywania porównań z naukami zachodnimi. Od samego początku powstawania koncepcji konferencji w intencjach przewijała się myśl o próbie pokazania, w jaki sposób łącząc wartości tysiącletnich tradycji ze współczesną nauką można by rozpocząć pracę na rzecz odmiennego oglądu świata. Świata w którym nie rezygnuje się z osiągnięć technologicznego rozwoju, ale nade wszystko niweluje się ostrość doświadczanego dualizmu, poprzez prezentację szerokiego, profesjonalnego spektrum oddziaływań praktyk ajurwedyjskich i jogicznych, wykazując dobrą wolę współpracy z innymi oraz współodczuwania czy doświadczania bliższego natury wymiaru życia.

 W podsumowaniu konferencji, od strony merytorycznej, warto przypomnieć jakie były cele konferencji oraz przedstawić, w jakim stopniu zostały osiągnięte:

 

1. Prezentacja naukowych podstaw jogi i ajurwedy.

Cel ten został zrealizowany częściowomiędzy innymi poprzez:

- popularyzatorskie i edukacyjne przedstawienie jogi i ajurwedy,

- inaugurujące, wykłady prof. Sharmy oraz dr Nagendry,

- bogaty zestaw tematycznych propozycji wykładowych w związku z liczną grupą zaproszonych gości z zewnątrz.

- umożliwienie bezpośredniego włączenia się w dyskusję, wyrażenie swojej opinii, przekazanie komentarza lub zadania pytania w czasie jednej z ośmiu przeprowadzonych tematycznych grup dyskusyjnych.

Natomiast, podkreślając słabe strony prezentacji naukowych, należy wskazać na zdecydowanie niewystarczającą liczbę doniesień o charakterze badawczym , które miałby cechy oryginalnych badań. W ogólnej liczbie 22 wystąpień było za dużo, bo aż 9 powierzchownych kompilacyjnych prezentacji dotyczących obszarów, którymi zajmowali się zaproszeni gości. Przykładowo zagadnienia dotyczące koncepcji koshas czy panczakarmy były prezentowane przez kilku zaproszonych gości. Można wskazać na dwa podstawowe powody takiego stanu rzeczy. Po pierwsze zbyt szeroka formuła tematyczna łącząca wiele wątków wiedzy ajurwedycznej i jogi w tym samym czasie przy braku sprecyzowania oczekiwań komitetu naukowego. Po drugie, nie do końca merytorycznie zweryfikowana została, pod kątem celów konferencji, lista zaproszonych gości. Do ostatniej chwili nie było też wiadomo kto z zaproszonych gości dojedzie, stąd przypadkowe i nie uzgodnione korekty programu tuż przed rozpoczęciem konferencji.

 

2. Ukazanie praktycznego zastosowania jogi i ajurwedy w życiu codziennym dla zachowania zdrowia fizycznego i psychicznego.

Cel został osiągnięty w ograniczonym stopniu, głównie dzięki praktycznych konsultacjom ajurwedyjskich specjalistów, jak i niektórym treściom zawartych w wykładach. Szansą na wymianę swoich wątpliwości i przemyśleń były dyskusyjne grupy tematyczne. Przeprowadzono osiem grup. Oto ich charakterystyka (z tematami wiodącymi oraz prowadzącymi):
-
Panch Karama w detoksykacji i terapii odmładzającej (Dr Vijay Jain, Dr Arun Tripathi). Zagadnieniami do dyskusji były: specjalistyczne zabiegi w Panch Karma m.in. Shirodhara oraz różne vastis. Jak te procesy wpływają na uzdrowienie?

- Terapia Marma (Dr Sunil Kumar Joshi, Dr Ulrich Randoll). Zagadnieniami do dyskusji były: Jakie są kluczowe punkty na ciele pozwalające na strojenie/dostosowanie centralnego układu nerwowego w drodze codziennej terapii? Jak korzystać z terapii w leczeniu schorzeń przewlekłych tj. paraliż w wyniku udaru mózgu, przypadkowych urazów kręgosłupa, porażenia mózgowego, wędrującego bólu stawów, itp?

- Joga posturalna i zdrowie fizyczne (Prof. Janusz Szopa, Dr Rajan Narayanan) Zagadnieniami do dyskusji były: Czy joga jest rodzajem fitnessu? Czy asany mogą pomóc w problemach fizycznych? Jakie są przeciwwskazania w stosowaniu praktyk jogi fizycznej?

- Zdrowie psychiczne i psychoterapia (Prof. Andrzej Kokoszka, Prof. Leslaw Kulmatycki).Zagadnieniami do dyskusji były: Jaka jest natura świadomości i na ile mamy na nią wpływ? Czy joga może być rodzajem autopsychoterapii? Jakie niebezpieczeństwa kryją się za psychicznymi ćwiczeniami jogi?

- Joga dla ludzi Zachodu – podejście naukowe (Dr Sat Bir Khalsa) Podtematy: Czy klasyczna, hinduska joga jest dla ludzi Zachodu? Czego szukamy? Jakiego rodzaju problemy psychiczne lub somatyczne chcemy leczyć?

- Joga w polskiej szkole? (Prof. Leslaw Kulmatycki, Dr Magdalena Karciarz). Zagadnieniami do dyskusji były: Czy jest miejsce w polskiej szkole na jogę i na jakim przedmiocie?Jakie treści i praktyki są możliwe do zaadaptowania w codziennej praktyce nauczycieli?Od którego poziomu wiekowego zacząć eksperymentalne klasy?

- Zrozumieć dosze i ich rolę w utrzymaniu zdrowia organizmu. (Dr Hari Sharma, Dr Ajay Gupta). Zagadnieniami do dyskusji były: Ciało Natury (Prakriti) - jak określić ciało Prakrti i korzystać z takiej wiedzy? Jak to pomaga? Jak składniki diety pomagają w równoważeniu Prakrti, radzeniu sobie z chorobą?

- Rasayan Shastra w Ayurvedzie (Dr Pratap Chauhan, Dr Sunil Joshi). Zagadnieniami do dyskusji były: Poznanie powszechnych ziół, przypraw, innych dodatków, które mogą być wykorzystywane dla potrzeb częstych dolegliwości. Jak możemy stosować je w przypadku powszechnych dolegliwości?

Nie do końca wykorzystaną szansą dla realizacji tego celu były praktyki porannej jogi oraz medytacji wieczornej. Pomyślane były jako zestaw ćwiczeń o bardzo ogólnym charakterze i w dość licznej grupie, dlatego też trudno było mówić o indywidualizacji czy korekcie praktyk pod kątem przydatności dla omawianego celu. Przy tak licznej grupie zaproszonych specjalistów jogi błędem było nie stworzenie mniejszych (podobnych do grup dyskusyjnych) grup praktycznych.

3. Wprowadzenie jogi do szkół w celu zapewnienia prawidłowego rozwoju fizycznego i promocji zdrowego stylu życia.

Cel zainicjowania dyskusji wokół możliwości wprowadzenia jogi do szkół został osiągnięty w satysfakcjonującym wymiarze. W czasie konferencji została poświęcona temu tematowi jedna z sesji oraz konstruktywna wymiana opinii w ramach grupy dyskusyjnej. Rozmowy w czasie grupy dyskusyjnej oraz po jej zakończeniu jedynie utwierdziły nas o słuszności wyboru tematu dla kolejnego spotkania. Idea zorganizowania konferencji dedykowanej właśnie „jodze w szkole”.


4. Prezentacja programu Instytutu Jogi i Ajurwedy w Pałacu Sulislaw.

Cel został osiągnięty w zakładanym wymiarze. Zostały przedstawione najważniejsze założenia tworzącego się Instytutu. Poniżej prezentacja z konferencji (zał. 1)

Reasumując, stawiane od strony naukowej cele w zdecydowanej części zostały osiągnięte. Owocem tych działań jest również publikacja konferencyjna, której warto w przyszłości nadać naukowy charakter.

Przygotowana infrastruktura, obsługa oraz pomoc wolontariuszy umożliwiła stworzenie komfortowych warunków dla zaproszonych gości oraz uczestników. Doprecyzowania wymaga zakres pomocy wolontariuszy.

I na zakończenie refleksja osobista. Stając na czele komitetu naukowego konferencji zdawałem i zdaję sobie sprawę, że jakakolwiek joga czy ajurweda adaptowana na Zachodzie bez próby przeciwstawienia się odzieraniu jej ze wszelkiej treści moralnej i duchowej jest jedynie atrapą owych mądrości. Ajurwedyjscy terapeuci i mistrzowie jogi wszystkich okresów próbowali poszukującym przekazać wskazówki dotyczące praktyki życia wiodącego do samorealizacji. Jeśli tu, na Zachodzie, będzie to czynione w duchu ideologii rynkowej, to na pytanie „jak żyć” urynkowi się również odpowiedź. Obserwujemy to na co dzień. Od jakieś czasu tworzy się cała lista takich „produktów”, takich jak samopoczucie, zdrowie, wiedza, środowisko naturalne, autorytet, relacje międzyludzkie, pozycja społeczna. Dlaczego więc ćwiczenia jogi czy holistyczna filozofia ajurwedy nie miałaby być urynkowione? Czy można podejść do tematu inaczej? Przygotowując założenia II Międzynarodowej Konferencji można dzielić się i wspólnie tworzyć podstawy nieco zmodyfikowanego podejścia do świata, do życia i do siebie.

 

Prof. nadzw. dr hab. Leslaw Kulmatycki

Przewodniczący Komitetu Naukowego Konferencji

Dr n. hum. Magdalena Karciarz

Członkini Komitetu Naukowego Konferencji

 

1 sierpnia 2014, Wrocław